Bolivia

Standard

Fredag. Bolivia. Kl halv fire. Arne Hilde og eg. Ein liten landsby utanfor Sorata. Med kvarsine tri kransar kringom halsen. Gjort utav kål, poteter, gulrøter, neper, mais, hovudkål….

Med Argentina i ryggen vende eg meg altså mot Bolivia. Ferda gjekk frå Buenos Aires, via Lima (Peru), til høgsletta og byen El Alto. Her ligg flyplassen som serverar turistar og andre fykande til La Paz, ein av hovudstadane i Bolivia. Høgsletta El Alto, ja… Her gispar ein etter luft i 4080 meter over havet. Eg landa midt på natta, og med eit respirasjonssystem som er vane med Buenos Aires ved breidda av sør-atlanteren, var det ein viss overgong. Det kjendest igrunn ut som om ein hadde sove altfor lite eller altfor mykje. Og eg stod liksom og svaia litt svimlande.

Den fyrste veka i Bolivia skulle eg bu hjå Linda og Ronny og familien, og dei er vane med å ta imot låglandsbuar. Ronny henta meg på flyplassen, bar alt eg hadde med meg til bilen, og serverte meg kola på veg ned til bydelen dei bur i. Det bar rett i seng, og der stod det oksygenapparat klar om eg skulle få surstoffmangel. På førehand hadde eg lurt på korleis det ville vera å oppleva høgda på denne måten, men etter eit par dagar med litt hovudverk, gisping og generell dårleg kondis, vart eg vane med det. No tenkjer eg ikkje noko på det lenger, og slik er det vel for dei fleste som kjem seg i høgden.

Det hadde laga seg slik at min gamle lærar (altså han er ikkje så gamal, altså…) Arne Hilde også var på vidvandring på dei sørlege breidder. Dei siste to vekene har me saman med våre lokale kjenningar vore med på både det eine og det andre. Det byrja med den fyrstnemnde opplevinga i ein landsby utanfor Sorata. Sorata er ein liten by som ligg kring 4 timars køyring frå La Paz. Misjonsalliansen har hatt ei rekkje prosjekt i denne delen av Bolivia, og no skulle ein skule opnast med pomp og prakt. Med oss på dette hadde me ulike øvrigheiter, slik som dei lokale leiararne av både Misjonsalliansen i Ecuador og Bolivia, samt representantar frå Misjonsalliansen sentralt. Det var ein god gjeng som krangla seg fram på halvkveda vegar frå Sorata og ut til landsbyen med den aktuelle skulen. Ein x-trail er ikkje så høg under som eg trudde. Då me ankom skulen, stod allereie elevane oppstilte og klare til å ta imot oss. I stram givakt. Bortsett frå dei smågutane som ikkje heilt klarte å stå stille i givakt i timesvis for å venta på slike som oss… Etter å ha handhelsa på så å seia heile landsbyen, vart me plasserte på ei slags scene framføre alle andre, og så byrja programmet. Det var presentasjon av dei som hadde bygd og planlagt skulen, det var ein høveleg andakt, det var dans og oppvisning frå elevane, det var song av elevane  (som vart leia av ein av lærarane – ein som verkeleg hadde militær tilnærming til å halda takten), det var presentasjon av rapportar, det var helsingar frå kommunen. Slik sat me, og alle som hadde kome for å sjå på, i solsteiken i time etter time. Eit ufrivillig høgdepunkt var då den eine benken me ærede inviterte sat på gav etter for presset, og to representantar for kommune og lokalsamfunn fekk seg nokre stygge skadar på legg og oklar. Så var det klar for offisiell opning av klasserom, toalett, og lærarbustadar. Det føregjekk ved at ein klypte fine snorer som var teipa framføre dørene, og ved at den som klypte snora også slo sund ei champagneflaske på dørstokken. Når så dette var gjort, var det tid for mat. Som representantar for Noreg, Misjonsalliansen, og verda utanfor, var det me som skulle serverast fyrst. Og i Bolivia er det svært viktig å eta opp den maten ein vert servert. Fyrst fekk me servert ein svær suppetallerken. Så var det ein digert fat med ris, salat, milanesa de pollo (ein slags tynn kyllingschnitzel). Mellom dette var det også sett igong ein boliviansk versjon av koldbord, der alle tek med seg ein liten rett og plasserar det på tepper eller dukar på bakken og alle så går og forsynar seg. I det neste hovudrett, ein dugaleg porsjon kyllinggryte, var på veg, var det heldigvis blitt så seint at me var i ferd med å gjera oss klare til å dra. Slik redda me æra kring oppeting av servert mat, og me redda magesekken for alvorleg strekk. I all hast vart siste del av programmet gjennomført, og det var altså då me stod der. Arne og eg. Medan kransar i beste hausttakkefesttradisjon vart lagt kringom halsane våre. Eg kan vel ikkje seia at eg heilt kjende det som om eg hadde fortent all denne merksemda, men staseleg var det no!

 

Ein dag noko seinare heiv Arne og eg oss rundt og bestilte firhjulingstur. Det er visst nokon ein må gjera når ein er turist i La Paz, og korkje Arne eller eg hadde noko imot å fresa litt rundt på slike doningar. Og eg tenkte jo som så at sidan eg hadde med meg min gamle lærar i traktor, burde det vera trygt. Turen varte i kring 3 timar, og me fekk sjå både det eine og det andre. Me var 5 stykk som køyrde saman. Det var altså Arne og eg, forutan Lotte (ein voluntør for misjonsalliansen) og to danske jenter. Guiden vår tok oss med oppover og nedover fjellsider, gjennom smale pass, over vide vidder, gjennom nye bydelar som knapt hadde fått straum eller vatn. Fantastisk! Så moro var det at eg no har planlagt å hiva meg på ein 6-timars tur neste veke.

Sist helg vart eg med Linda og Ronny og familien til Copacabana, ein gammal og fin by ved Titikaka-sjøen. Her budde me på luksushotell, til prisen av eit norsk billighotell. Den største opplevinga denne helga var då eg på laurdagen tok båten ut til Soløya, ei øy svært viktig for både gamle bolivianske kulturar, og for Inca-kulturen som oppstod for kring 700 år sidan. På nordsida av øya, der me vart sette av, vart me førte rundt av ein obligatorisk guide som fortalde og viste oss ulike restar etter dei tidlegare kulturane. Mellom anna såg me eit seremonibord som stod like støtt som før, ein merkeleg, murt labyrint med ei helsebringande oppkomme i sentrum, og ulike viktige dyrefigurar i fjell. Sidan gjekk dei sprekaste av oss tvers over øya til sør, på ein veg som var konstruert og brukt både før og under inca-riket oppstod. Slik gjekk eg og gispa i 4000 moh og kunne like godt ha vore 700 år tilbake i tid, så fin var vegen.

Elles om helgeturen må nemnast at eg kjøpte meg charango (ein slags boliviansk ukulele), og at eg åt ispis (heilstekte, pikkande små fiskar). Det må også nemnast at for å komma seg til Copacabana frå La Paz må ein over eit sund av Titikaka-sjøen. Transporten over blir utført av dei mest sjarmerande ferjer eg nokon gong har teke. Det er nokre breie, flate trepråmar med ein enkel påhengsmotor plassert i eine enden. På kvar er plass til ca 3 minibussar eller personbilar, eller 1 stor turistbuss med ein halvnervøs personbil bakom.

 

På måndag hadde Arne, eg, og tri studiekameratar frå perioden i Buenos Aires, bestilt oss tur ned Dødsvegen på sykkel. Dødsvegen er ein gammal hovudveg som er så farleg at han no heldigvis har fått ein storebror med asfalt på andre sida av gjelet han følgjer frå 4700moh til 1200moh. Denne gamle vegen er no eit populært sykkeleventyr for turistar, og det var dette me skulle prøva oss på. Alt starta på 4700moh der me fekk utdelt heildempa syklar, hjelmar, vernebriller, hanskar. Så gjekk turen ca 4 mil på asfalt ned til ca 3300moh. Vidare går det på grus og jord og fjell ned den gamle vegen, ca 3 mil ned til botnen ca 1200moh. Denne strekningen var så farleg at det kvart år omkom ca 3-400 menneske. Den verste episoden var ein gong på 90-talet då ein overlasta buss med gjekk utover ein kant og 102 menneske omkom. Det tok visst fleire månadar før alle omkomne var henta opp frå gjelet under… Om sjølve sykkelturen er det ikkje så mykje å seia. Det var ei fantastisk, hjarte-i-halsen oppleving som eg gjerne gjer igjen. Og det var ikkje så gale å avslutta turen med eit langt bad i ei elv, pastabuffét, besøk i apepark og så å køyra opp dødsvegen att i minibussen me hadde med oss. Det var igrunn då me sat i bilen på veg opp at me skjøna kor galen ein veg me hadde sykla ned. Utruleg!

Sånn. Det var litt av opplevingane i Bolivia så langt….

 

2 responses »

  1. Hei Eskil. Utrolig hva du har fått med deg denne høsten. Vi koser oss med Bloggen din og syns det er kjempefint å få dele litt av opplevelsene dine. Gleder oss til en «bildekveld» på hytta til våren.
    Stor klem til deg. Torild

  2. Hei Eskil!
    Kjekt å lesa om Arne og deg! Godt er det og at det er suldøler plassert rundt om i verda slik at nokon kan passa på oss når me er på reis…
    I går hadde Gullgutane generalprøve med Åshild og Magnus før den første julekonserten på søndag. Det fælaste av alt var at det gjekk klemmande godt! Så no gledar me oss til du kjem heim og gjerne blir med oss i Suldals-kyrkja søndag 18.
    Kos deg og nyt dei siste dagane i utlendighet saman med slike gilde sambygdingar!

    Lev vel!
    Nils Vikane

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s